Capoeira

Capoeira is een vecht- en danskunst (dança-luta) uit Brazilië. In de 17e eeuw werden er veel Afrikaanse slaven naar Brazilië gehaald. Hun toenmalige vechtstijlen, samen met Braziliaanse traditionele dansen, ontwikkelden zich tot een verenigde kunstvorm: capoeira. Muziek, zang, instrumenten, dans- en vechtelementen komen daarom terug in dit spel. Capoeira was niet alleen een manier om zich uit te drukken, maar ook om zichzelf te leren beschermen. De ogenschijnlijke dans was de camouflage van de gevechtstraining.

Een belangrijke capoeirista, Mestre Bimba, ontwikkelde de eerste officiële capoeiraschool, waarin aspiranten het spel leerden volgens een systeem. Dit werd capoeira regional, een van de hoofdstromingen en -stijlen binnen capoeira. Een ander invloedrijk persoon is Mestre Pastinha. Deze mestre beoefende de meer traditionele vorm van capoeira (capoeira angola), en heeft deze stijl doorgegeven aan zijn volgelingen. Capoeira contemporanea combineert de verschillende stijlen en hier zijn nog meer verschillende stijlen uit ontstaan.

In capoeira worden liederen gezongen in het Portugees, vaak met historische betekenis. De muziek wordt verzorgd door de berimbau (een snaarinstrument kenmerkend voor capoeira), de atabaque (een Afro-Braziliaanse trommel) en de pandeiro (de tamboerijn). De basisbeweging van capoeira is de ginga. Vanuit deze beweging worden de aanvallen (zoals meia-lua de compasso) en verdedigingen (zoals esquiva lateral) gemaakt. Ook kent capoeira veel acrobatische bewegingen, zoals de aú (radslag) en de salto mortal (achterwaartse salto). Traditie blijft een belangrijk onderdeel van capoeira. Dit uit zich jaarlijks in de batizado (doping). De nieuwe leerlingen worden daar (door te spelen met een leraar) officieel gedoopt tot capoeirista. Overige capoeiristas doen, indien hun mestre dit goedkeurt, de troca de cordas (wissel van koorden): zij krijgen een hogere rang.

Mestre Suassuna, een leerling van Mestre Bimba, heeft in 1967 de groep Cordão de Ouro opgericht. Deze groep staat bekend om zijn unieke stijl, miudinho. Het wordt gekenmerkt door snelle bewegingen die laag bij de grond zijn. De groep is inmiddels over de hele wereld gevestigd. Mestre Espirro Mirim, een van de meest toonaangevende miudinho spelers en leerling van Mestre Suassuna, heeft Cordão de Ouro in Nederland gestart. Professor Ceguinho, leerling van Mestre Espirro Mirim, geeft les in Enschede, Hengelo, Druten en Nijmegen.